هلیوگراور (روتوگراور)

فیلم چاپ هلیوگراور

چاپ هلیوگراور، که به نام چاپ گراور یا روتوگراور نیز شناخته می‌شود، یکی از روش‌های چاپ گود و با کیفیت بسیار بالا است. این روش از چاپ صنعتی قادر است تصاویری با وضوح و جزئیات شبیه به عکس‌های عکاسی شده تولید کند. در چاپ هلیو، حروف و تصاویر روی فرم چاپ به صورت گود حک می‌شوند و سایه روشن‌ها به شکل پیوسته قابل مشاهده هستند.

اینجا ویراچاپ است و من عماد ابراهیمی
اگر سؤالی در زمینه چاپ گود داشتید از من بپرسید: 860-2020-0912

مبانی و فرآیند چاپ هلیوگراور

چاپ هلیوگراور بر پایه حکاکی سلول‌های کوچک در سطح یک استوانه فلزی انجام می‌شود. این استوانه‌ها از فولاد، مس یا چدن ساخته می‌شوند و سلول‌ها با استفاده از قلم لیزری، الماس یا روش‌های شیمیایی روی آن‌ها حک می‌شوند. عمق سلول‌ها شدت رنگ چاپ را تعیین می‌کند؛ سلول‌های عمیق‌تر رنگ بیشتری انتقال می‌دهند.

سیلندر چاپ هلیوگراور | چاپ صنعتی ویراچاپ

در این روش، هر رنگ چاپی نیازمند یک استوانه جداگانه است. فرآیند چاپ شامل فرو رفتن استوانه‌ها در فواره جوهر، پر شدن سلول‌ها، پاک‌سازی جوهر اضافی توسط تیغه دکتر بلید و انتقال جوهر به سطح چاپی است. پس از چاپ هر رنگ، جوهر خشک می‌شود تا برای رنگ بعدی آماده شود. این فرآیند چرخشی امکان تولید تصاویر با ترکیب رنگ‌های پیچیده و جزئیات بالا را فراهم می‌کند.

چاپ هلیوگراور (روتوگراور) صنعتی

در این دو ویدئو شکل صنعتی این چاپ را ملاحظه می‌کنید.

توضیح چاپ هلیوگراور

ویژگی‌های کلیدی و معنی هلیوگراور

  • ریشهٔ نام: این واژه ترکیبی از کلمهٔ یونانی helios (به‌معنای «خورشید») و gravure (حکاکی) است و بازتاب‌دهندهٔ شیوهٔ استفاده از نور برای ظاهر کردن تصویر می‌باشد.
  • تکنیک چاپ گود (اینتالیو): مرکب به‌جای نشستن روی سطح، درون سلول‌های فرورفته یا حفره‌های حکاکی‌شده روی صفحهٔ مسی قرار می‌گیرد. عمق این حفره‌های میکروسکوپی میزان مرکب نگهداشته‌شده را کنترل می‌کند و در نتیجه، گرادیان‌های پیوسته و غنیِ تنالیته و مشکی‌های عمیق تولید می‌کند.
  • اختراع: این فرایند در سال‌های ۱۸۷۸–۱۸۷۹ توسط نقاش و مخترع اهل چک، کارل کلیچ (Karl Klietsch) پایه‌گذاری شد.

 کارل کلیچ مخترع هلیوگراور | چاپ صنعتی ویراچاپ

  • ارزش هنری: برخلاف چاپ تجاری مدرن، هلیوگراورهای دستی جزئیات دقیق عکاسی و سایه‌های مخملی و زغالی‌مانند را ثبت می‌کنند که آن‌ها را به چاپ‌های هنری ارزشمندی تبدیل کرده است.

چاپ هلیوگراور یا روتوگراور یا چاپ گود از آن یاد می‌شود، یکی از روش‌های پیشرفته و باکیفیت صنعت چاپ است. در این روش، تصاویر و کلمات به صورت حفره‌هایی بر روی یک سیلندر فلزی (اغلب مسی یا چدنی) حکاکی می‌شوند.

سایت معتبر mm.group در مورد این چاپ می‌گوید:

Gravure employs engraved metal cylinders to transfer ink onto the product through a printing press. Gravure is known for its ability to produce high-quality images with fine details and consistent colouration, especially over long print runs.

ترجمه: چاپ هلیوگراور (یا گراور) از سیلندرهای فلزی حکاکی‌شده برای انتقال مرکب روی محصول از طریق ماشین چاپ استفاده می‌کند. این روش به توانایی در تولید تصاویر باکیفیت همراه با جزئیات دقیق و رنگ‌آمیزی یکدست، به‌ویژه در تیراژهای چاپ طولانی، شهرت دارد.

هلیوگراور به زبان ساده

یک سیلندر که طرح‌های چاپ در آن به صورت گود و نه برجسته، حکاکی شده و جوهر از طریق آنها روی محصول، و بعدز غلتاندن سیلندر، منتقل می‌شود.

خلاصه مکانیزم کارکرد

• ساختار گود: برعکس چاپ‌های برجسته (مانند فلکسو)، در هلیوگراور بخش‌هایی که باید رنگ را به سطح چاپ شونده منتقل کنند، به‌صورت گود و فرورفته روی سیلندر حکاکی می‌شوند.
• نحوه رنگ‌ریزی: ابتدا کل سطح سیلندر آغشته به مرکب روان می‌شود. سپس یک تیغه فلزی به نام کاردک دکتر بلید (Dr. Blade) مرکب اضافی را از روی سطوح صاف پاک می‌کند تا مرکب فقط درون حفره‌های گود بماند.
• انتقال با فشار: در نهایت، با فشار بسیار زیاد سیلندر روی سطح (کاغذ، سلفون یا پلاستیک)، مرکب از داخل گودی‌ها به جنس موردنظر منتقل می‌شود.

ویژگی‌ها و کاربردها

• تیراژ بسیار بالا: ساخت سیلندرهای هلیوگراور گران‌قیمت و زمان‌بر است، اما به دلیل دوام بالای سیلندرهای فلزی، برای چاپ‌های میلیونی و مداوم (مانند بسته‌بندی محصولات غذایی، شکلات، لفاف‌های BOPP و نايلون) بسیار مقرون‌به‌صرفه است.
• کیفیت فوق‌العاده: این روش توانایی بسیار بالایی در چاپ سایه‌روشن‌ها، ترام‌های ظریف و جزئیات دقیق با کیفیت نزدیک به افست دارد.

تجهیزات و اجزای دستگاه چاپ هلیوگراور

دستگاه‌های چاپ هلیوگراور شامل اجزای کلیدی زیر هستند:

  • حامل تصویر: استوانه‌های فلزی حکاکی شده (مس یا چدن)
  • فواره جوهر: برای پر کردن سلول‌ها با مرکب
  • تیغه دکتر بلید: برای پاک کردن جوهر اضافی
  • غلتک چاپ و رول بازکن/جمع‌کن: برای انتقال فیلم خام و جمع‌آوری رول چاپ شده
  • واحدهای خشک‌کن: برای خشک کردن جوهر بین مراحل چاپ

این دستگاه‌ها به طور خودکار کار می‌کنند و سرعت چاپ بالایی دارند، به طوری که می‌توانند تا ۲۵۰ متر در دقیقه (یا ۱۴ متر در ثانیه) چاپ کنند.

ویژگی‌ها و مزایا

سایت BOBST در این باره می‌گوید:

More effective job preparation, reliable color profile activities offline and keeping the variables controlled on the machine. Savings on inks and time as there is no need to change colors in the print units at job changeovers. ECG fixed palette colors remain always on press. Enhanced agility on print cycles even for shorter print runs, with greatly reduced time to market. Possibility to make a series of job variants share the same engraved print cylinders. Less cylinders and Pantone color in stock Reduction of parts to be cleaned, saving operator time and material costs.Technology retrofittable on installed gravure presses

ترجمه:

آماده‌سازی مؤثرتر کار، انجام مطمئن فرایندهای پروفایل رنگ به‌صورت آفلاین و حفظ کنترل متغیرها روی دستگاه؛ صرفه‌جویی در مصرف مرکب و زمان، به لطف عدم نیاز به تعویض رنگ در واحدهای چاپ هنگام تغییر کار؛ رنگ‌های پالت ثابت ECG همیشه روی دستگاه چاپ باقی می‌مانند؛ افزایش چابکی در چرخه‌های چاپ حتی برای تیراژهای کوتاه‌تر، همراه با کاهش چشمگیر زمان عرضه به بازار
امکان استفادهٔ مشترک از سیلندرهای چاپِ حکاکی‌شدهٔ یکسان برای مجموعه‌ای از تنوع‌های مختلف کار؛ کاهش تعداد سیلندرها و رنگ‌های پنتون در انبار
کاهش قطعات نیازمند شست‌وشو و در نتیجه صرفه‌جویی در زمان اپراتور و هزینه‌های مواد؛ فناوری قابل‌نصب (ارتقاءپذیر) روی ماشین‌آلات چاپ گراور موجود

چاپ هلیوگراور مزایای متعددی دارد:

  • کیفیت بسیار بالا: توانایی تولید تصاویر با جزئیات دقیق و سایه روشن پیوسته
  • سرعت چاپ بالا: مناسب برای تیراژهای بالا و تولید انبوه
  • دوام سیلندرها: استوانه‌ها می‌توانند برای میلیون‌ها بار چاپ استفاده شوند
  • صرفه اقتصادی در بلندمدت: اگرچه هزینه اولیه ساخت سیلندر بالاست، اما برای چاپ طولانی مدت و تیراژ بالا مقرون به صرفه است
  • ثبات رنگ: جوهر به صورت مستقیم از سلول‌ها به سطح چاپ منتقل می‌شود و کیفیت چاپ ثابت می‌ماند

محدودیت‌ها و معایب

با وجود مزایا، چاپ هلیوگراور محدودیت‌هایی نیز دارد:

  • هزینه اولیه بالا برای تولید سیلندر
  • غیرمقرون به صرفه برای چاپ‌های کم حجم
  • وزن زیاد سیلندرها که حمل و نقل آن‌ها را دشوار می‌کند
  • استفاده محدود به جوهرهای خاص و سطوح مناسب برای چاپ
  • اصلاحات پس از تولید سیلندر نیازمند ساخت مجدد سیلندر است

کاربردهای چاپ هلیوگراور

چاپ هلیوگراور بسته به نوع دستگاه می‌تواند به دو صورت رول و ورقی استفاده شود:

1. چاپ رول (روتوگراور)

مناسب برای تیراژ بالا و محصولات متنوع  از جمله انواع بسته‌بندی انعطاف‌پذیر مانند شیرینی و شکلات

مجلات و کاتالوگ‌ها، برچسب‌ها و لفاف‌های بسته‌بندی، پوشش‌های زینتی و فیلم‌های چندلایه پلیمری

2. چاپ ورقی

مناسب برای تیراژ محدود و کیفیت بالا از جمله: اوراق بهادار و سهام، تمبر و اسناد تبلیغاتی

تاریخچه مختصر

چاپ گراور در اوایل قرن نوزدهم آغاز شد و تا اوایل قرن بیستم در صنعت روزنامه و چاپ تصاویر هنری گسترده شد. کارل کلیچ در سال ۱۸۷۹ فرآیند تالبوت را با استفاده از استوانه‌های مسی برای چاپ چرخشی اصلاح کرد و روش روتوگراور شکل گرفت. این فناوری به سرعت در مجلات و روزنامه‌ها به کار گرفته شد و به دلیل کیفیت بالا و سرعت چاپ، محبوبیت زیادی پیدا کرد.

مقایسه با چاپ فلکسو

چاپ فلکسو و هلیو هر دو روش‌های چاپ انعطاف‌پذیر هستند:

  • چاپ هلیوگراور: کیفیت بسیار بالا، استفاده طولانی مدت از سیلندر، هزینه اولیه بالا. چاپ هلیو برای پروژه‌های تیراژ بالا و کیفیت مطلوب است
  • چاپ فلکسو: زمان آماده‌سازی کوتاه، هزینه اولیه کمتر، انعطاف‌پذیری بیشتر در طیف جوهر و سطوح چاپ. همچنین چاپ فلکسو برای سفارشات کوتاه‌مدت و سریع مناسب‌تر است.

 

جمع بندی

چاپ هلیوگراور با ترکیب کیفیت بالا، دوام استوانه‌ها و سرعت چاپ، یکی از بهترین روش‌ها برای تولید تصاویر دقیق و بسته‌بندی‌های با کیفیت است. با وجود هزینه اولیه بالا و محدودیت‌های خاص، برای تیراژ بالا و چاپ‌های طولانی مدت اقتصادی و کاربردی محسوب می‌شود.

مطالعه بیشتر و آشنایی با: