چاپ لترپرس که در ایران بیشتر با نام چاپ ملخی شناخته میشود، یکی از روشهای چاپ برجسته است. در این روش، بخشهایی از فرم چاپی که قرار است چاپ شوند برجستهاند؛ این بخشها به مرکب آغشته میشوند و با فشار، تصویر یا نوشته را روی کاغذ منتقل میکنند. پیلار چاپ ملخی ویراچاپ، این موضوع را در سه بخش دنبال میکند: معرفی چاپ ملخی، چگونگی عملکرد آن و دستگاههای مورد استفاده.
در چاپ لترپرس، ابتدا فرم چاپی آماده میشود. سطح برجستهٔ فرم، مرکب را از غلتکها دریافت میکند و سپس دستگاه فرم را با فشار به کاغذ تماس میدهد. در نتیجه، نوشته یا طرح روی کاغذ چاپ میشود. کیفیت نتیجه به نحوهٔ انتقال مرکب و فشار واردشده در زمان چاپ وابسته است.
چاپ ملخی فقط به چاپ نوشته و تصویر محدود نیست؛ بسته به دستگاه و تنظیمات، میتوان از آن برای انجام برخی عملیات تکمیلی نیز استفاده کرد. بنابراین، شناخت سازوکار دستگاه و تناسب آن با نوع کار، بخشی از انتخاب این روش چاپ است.
دستگاههای لترپرس در مدلها و ساختارهای گوناگونی تولید شدهاند. برخی از آنها دستی و برخی دیگر اتوماتیکاند و از نظر اندازه، شیوهٔ تغذیهٔ کاغذ و قابلیتهای اجرایی تفاوت دارند. در مقالهٔ «دستگاههای چاپ ملخی» در همین پیلار، نمونههایی از دستگاههای شناختهشده معرفی شدهاند؛ از جمله Heidelberg Windmill، Heidelberg Cylinder و مدلهایی از Kluge و Chandler & Price.
این تفاوتها مهماند، چون دستگاه مناسب باید با ابعاد کار، نوع کاغذ و عملیاتی که قرار است انجام شود هماهنگ باشد. آشنایی با مدلها کمک میکند هنگام بررسی سفارش، تنها به نام «چاپ ملخی» اکتفا نکنیم و قابلیتهای دستگاه را هم در نظر بگیریم.
چاپ ملخی برای سفارشهایی قابل بررسی است که به چاپ برجسته یا استفاده از قابلیتهای اجرایی دستگاه نیاز دارند. از جمله کاربردهایی که در مقالات این پیلار مطرح شدهاند، میتوان به چاپ برخی فرمها و اسناد، شمارهزنی و اجرای عملیات تکمیلی مانند دایکات یا خطتا اشاره کرد.
مناسببودن این روش به خود سفارش بستگی دارد: نوع طرح، جنس و اندازهٔ کاغذ، تعداد نسخهها و نتیجهٔ مورد انتظار باید با امکانات دستگاه سنجیده شوند. به همین دلیل، بهتر است پیش از انتخاب چاپ ملخی، جزئیات کار و نیازهای اجرایی آن مشخص شود.
چاپ لترپرس یا ملخی روشی برجسته است که در آن بخشهای برجستهٔ فرم، مرکب را به کاغذ منتقل میکنند. آشنایی با نحوهٔ عملکرد و تفاوت دستگاهها، کمک میکند کاربردهای این روش را بهتر بشناسیم و دستگاه متناسب با سفارش را انتخاب کنیم. برای بررسی هر بخش با جزئیات بیشتر، مقالههای «چاپ ملخی چیست؟»، «چاپ ملخی چگونه کار میکند؟» و «دستگاههای چاپ ملخی» را در همین پیلار بخوانید.