زینک که در صنعت به آن پلیت نیز میگویند، واسطهای میان طرح گرافیکی و کاغذ است. در چاپ افست، طرح از روی زینک به لاستیک دستگاه و سپس به کاغذ منتقل میشود. به عبارت سادهتر، زینک همان «حامل طرح» است.
نکته مهم: استفاده از زینک مخصوص چاپ افست است و در چاپ دیجیتال نیازی به آن نیست.
جنس زینک چاپ
پلیتها با توجه به نوع کاربرد و تیراژ چاپ، از متریالهای مختلفی ساخته میشوند:
- فلزی: معمولاً آلومینیوم (متداولترین نوع)
- پلاستیکی یا پلیمری: برای مصارف خاص
- کاغذی: برای چاپهای با تیراژ محدود
مکانیزم عملکرد زینک در چاپ افست
اساس کار زینک بر مبنای عدم ترکیب آب و چربی (مرکب) است. سطح زینک دارای دو ناحیه متمایز است:
ناحیه حامل : بخشهایی که طرح را در خود دارند و جوهر را جذب میکنند.
ناحیه غیرحامل : بخشهای خالی که آب را جذب کرده و از نشستن مرکب روی آن جلوگیری میکنند.
این تفاوت در جذب، باعث میشود که طرح با دقت بسیار بالا بر روی کاغذ منتقل شود.
انواع زینک بر اساس تکنولوژی ساخت
با توجه به نیازهای متنوع در تیراژ و کیفیت، پلیتهای مختلفی طراحی شدهاند:
- زینکهای دیازو (Diazo): با لایههای ارگانیک باکیفیت پوشانده شدهاند و برای تیراژهای بالا (بالای ۱۵۰ هزار نسخه) بسیار مناسباند.
- پلیتهای پلیاستری: گزینهای اقتصادی برای تیراژهای پایین (۵۰۰۰ تا ۲۵۰۰۰ نسخه) که معمولاً در دستگاههای افست کوچک کاربرد دارند.
- پلیتهای فتوپلیمر: به دلیل مقاومت بالا در برابر سایش، انتخابی عالی برای چاپهای تیراژ بالاست.
- پلیتهای هالید نقره: در انواع معمولی (فیلمهای عکاسی) و پایه فلزی (برای سیستمهای CTP) موجود هستند و دقت بالایی ارائه میدهند.
- پلیتهای زدودنی (Ablative): به صورت دیجیتالی تولید شده و نیازی به فرآیندهای شیمیایی برای ظهور ندارند.
- پلیتهای الکترواستاتیک: بر پایه مواد نوررسانا (معدنی یا آلی) ساخته میشوند.
- پلیتهای دوفلزی: از ترکیب دو فلز متفاوت (مثلاً روکش مس روی آلومینیوم) ساخته میشوند تا بالاترین میزان دوام را در چاپهای سنگین داشته باشند.
چاپ افست خشک (بدون آب)
در مواقعی که جنس متریال چاپ (مثل برخی کاغذهای خاص) به رطوبت حساس است، از چاپ «افست خشک» استفاده میکنیم. در این سیستم، تجهیزات متفاوت بوده و زینک به گونهای طراحی شده که بدون نیاز به محلول آب، تنها بخشهای مورد نظر، مرکب را جذب میکنند.
عوامل موثر بر قیمت و انتخاب زینک
انتخاب زینک مناسب به فاکتورهای زیر بستگی دارد:
- تیراژ: برای تیراژهای پایین، زینکهای ارزانتر مانند پلیاستری پیشنهاد میشود.
- کیفیت خروجی: زینکهای اروپایی معمولاً کیفیت بالاتری نسبت به نمونههای چینی دارند.
- نوسانات ارزی: از آنجا که بخش عمدهای از مواد اولیه این صنعت وارداتی است، قیمت زینک نیز تحت تأثیر نوسانات بازار ارز قرار میگیرد.
سخن پایانی
انتخاب صحیح نوع زینک، ضامن کیفیت نهایی پروژه چاپی شماست. اگر برای چاپ کتاب، مجله یا بستهبندی محصولات خود به مشاوره تخصصی نیاز دارید، کارشناسان مجموعه «ویراچاپ» آمادهاند تا با بررسی دقیق نیاز شما و با بهرهگیری از بهترین متریالهای موجود، سفارشات شما را با بالاترین کیفیت و در کوتاهترین زمان به انجام برسانند.